Tegel eruit, groen erin: zo maak je je tuin klimaatbestendig
Het klimaat verandert, ook in Arnhem. We krijgen vaker korte, hevige regenbuien en langere periodes van hitte en droogte. In wijken met veel stenen kan het regenwater nergens heen. Straten lopen onder, kelders worden nat en het riool raakt overbelast. In de zomer warmen bestrating en daken op, waardoor het in de stad een paar graden warmer kan zijn dan daarbuiten. Dat noemen we het hitte-eilandeffect.
Het goede nieuws is dat iedereen met een tuin, balkon of voorgevel kan helpen. Elke tegel die plaatsmaakt voor groen, helpt. In dit artikel lees je hoe je je tuin stap voor stap klimaatbestendig maakt.
Waarom groen zo goed werkt
Planten en onbestrate grond doen een aantal dingen die tegels niet kunnen. Ze nemen regenwater op en laten het langzaam in de bodem zakken. Ze verdampen water, waardoor de omgeving afkoelt. En ze bieden voedsel en schuilplaatsen aan vogels, bijen, vlinders en egels.
- Minder wateroverlast: water zakt de bodem in in plaats van het riool in te stromen.
- Koelere omgeving: groen en verdamping verlagen de temperatuur op hete dagen.
- Meer biodiversiteit: een gevarieerde tuin trekt insecten en vogels aan.
- Gezondere leefomgeving: groen vangt fijnstof af en maakt een straat aantrekkelijker.
- Minder droogte: grondwater wordt aangevuld als regen in de bodem kan zakken.
Zo pak je het aan: een stappenplan
- Kijk eerst goed naar je tuin. Waar blijft water staan na een bui? Waar is het 's middags erg heet? Welke plekken gebruik je echt om te zitten of te lopen?
- Bepaal welke verharding nodig is. Een pad naar de schuur en een plekje voor een tafel zijn vaak genoeg. De rest kan groen worden.
- Wip de tegels eruit. Haal ook het zand of de puinlaag eronder weg en vul aan met goede tuinaarde of compost.
- Kies de juiste planten. Combineer bodembedekkers, vaste planten en eventueel een kleine boom of struik. Inheemse planten zijn extra waardevol voor insecten.
- Vang regenwater op. Plaats een regenton aan de regenpijp en gebruik het water voor de planten.
- Koppel de regenpijp af. Laat het water van je dak naar een plantvak, wadi of grindkoffer stromen in plaats van naar het riool.
- Onderhoud slim. Laat blad liggen onder struiken, maai minder vaak en geef alleen water als het echt nodig is.
Welke oplossing past bij jouw situatie?
| Situatie | Oplossing | Inspanning |
|---|---|---|
| Geen tuin, wel een stoep voor de deur | Geveltuintje van een of twee tegels breed | Laag; vraag vooraf toestemming aan de gemeente |
| Kleine stadstuin | Helft van de tegels vervangen door borders en een regenton | Laag tot gemiddeld |
| Tuin met wateroverlast | Regenpijp afkoppelen naar een wadi of grindkoffer | Gemiddeld |
| Plat dak of schuurtje | Sedum- of groendak | Gemiddeld; check of het dak het gewicht kan dragen |
| Balkon | Plantenbakken met kruiden en bloeiende planten | Laag |
Planten die het goed doen
Niet elke plant is even geschikt voor een klimaatbestendige tuin. Kies planten die tegen een stootje kunnen: ze moeten zowel een natte periode als een droge zomer overleven. Denk aan vaste planten zoals ooievaarsbek, kattenkruid, salie, lavendel en zonnehoed. Bodembedekkers als vrouwenmantel en maagdenpalm houden de grond vochtig en onderdrukken onkruid. Een kleine boom, zoals een krentenboompje of een meidoorn, geeft schaduw en bloesem voor bijen.
Twijfel je? Vraag eens rond in de buurt. Buren die al een groene tuin hebben, delen vaak graag stekjes en ervaringen. Dat maakt het meteen ook gezellig.
Samen met de straat
Het effect wordt nog groter als meerdere bewoners meedoen. Een straat waarin iedereen een paar tegels inruilt voor groen, kan bij een hevige bui veel meer water verwerken. Je kunt bijvoorbeeld samen een tegelwipdag organiseren, met gedeelde aanhanger voor het afvoeren van de tegels en een gezamenlijke inkoop van planten. Gemeentes en waterschappen ondersteunen zulke initiatieven soms met advies, materiaal of een kleine bijdrage.
Ook bij de jaarlijkse landelijke tegelwipwedstrijd tussen gemeenten tellen alle tegels mee die bewoners uit hun tuin halen. Zo help je niet alleen je eigen tuin, maar ook je stad een handje.
Vragen? De bus komt langs
Wil je weten hoe je jouw tuin of straat groener maakt, of zit je met vragen over het afkoppelen van je regenpijp? Vraag dan een halte van LIJN 2030 aan. We komen graag naar je wijk om samen met jou en je buren te kijken wat er mogelijk is. Want een groene, klimaatbestendige buurt maak je samen.